Jezioro Aralskie

Jezioro Aralskie
Autor: Spesh531, Licencja: Domena publiczna

Znaleźć je można na niemal każdej mapie przedstawiającej tereny dawnego Związku Radzieckiego, występuje nawet w wielu podręcznikach do geografii jako jedno z największych jezior świata. Jednak w rzeczywistości praktycznie nie istnieje. Jezioro Aralskie, miejsce jednej z największych katastrof ekologicznych w historii ludzkości. Jezioro, które z powodu bezmyślnej gospodarki człowieka zmieniono w pustynię.

Jeszcze w 1960 roku słone, reliktowe jezioro Aralskie, nazywane czasem morzem było czwartym pod względem wielkości zbiornikiem na Ziemi. Dziś pozostały z niego jedynie marne resztki, w postaci czterech osobnych akwenów oddzielonych od siebie połaciami słonej pustyni. Proces niszczenia Jeziora Aralskiego rozpoczął się w dwudziestoleciu międzywojennym, kiedy władze ZSRR zdecydowały o budowie kanałów nawadniających pustynię Kara-kum. Miały tu powstać ogromne plantacje bawełny. Kanały, wykonane w prymitywny i nieprzemyślany sposób prowadziły do utraty niemal 2/3 wody jaka do nich trafiała. A pozbawione regularnego dopływu Syr-darii i Amu-darii jezioro znikało.
W 2003 roku podjęto próbę ratowania zbiornika. Wybudowano tamę oddzielającą akwen Północnoaralski od pustyni i mniejszych zbiorników w południowej części jeziora. Dzięki niej udało się znacząco podnieść poziom jego wód, a plany sięgają nawet przywrócenia żeglugi oraz ponownego uruchomienia portu w Aralsku. Intensywne działania prowadzone są niestety jedynie na terenie Kazachstanu, do którego należy północna część Jeziora. W Uzbekistanie temat ten jest omijany, a resztki jeziora nadal znikają.

Jezioro Aralskie to dziś przestroga dla tych, którzy arogancko stawiają „cywilizację” ponad przyrodą. Niezwykle silne wrażenie robi na podróżujących przez nowopowstałą pustynię Aral-kum widok wraków statków, porzuconych i zardzewiałych, spoczywających nieraz kilkadziesiąt kilometrów od dzisiejszych brzegów jeziora. Obraz bezkresnego pustkowia, po którym gorące wiatry przenoszą słony pył jest wizją prawdziwie apokaliptyczną. A jeszcze pięćdziesiąt lat temu poziom wód sięgał nawet 15 metrów, wody były krystalicznie czyste i pływały w nich olbrzymie ryby, dzięki którym okoliczne miasta i miejscowości rozwijały się jako ważne ośrodki rybołówstwa.

Wyprawa nad Jezioro Aralskie powinna się znaleźć w planie każdego, kto udaje się do Kazachstanu czy Uzbekistanu. Nie ze względu na jego piękno, bo próżno go tu szukać, ale po to by zobaczyć do czego zdolny jest człowiek, gdy zapomina o podstawowych prawach przyrody.

Miejscowości nad Jeziorem Aralskim:
Aralsk
Mo’ynoq

Atrakcje nad Jeziorem Aralskim:
Tama Kok-Arał

Zobacz też

Zatoka Tuniska

Zatoka Morza Śródziemnego u północno-wschodnich wybrzeży Tunezji. Znajdują się tutaj jedne z najważniejszych miejskich...
Zatoka Tuniska

Jezioro Erie

Erie to słodkowodne jezioro, jedno z najmniejszych w amerykańskim kompleksie Pięciu Wielkich Jezior. Przez...
Jezioro Erie

Morze Lakkadiwskie

Morze Lakkadiwskie jest częścią Oceanu Indyjskiego, położone u południowo-zachodnich wybrzeży Indii. Od otwartego oceanu...
Morze Lakkadiwskie

Morze Południowochińskie

Morze Południowochińskie należy do najważniejszych akwenów oblewających Azję. Jest częścią Oceanu Spokojnego i rozciąga...
Morze Południowochińskie

Morze Wewnętrzne

Japonia od wieków pociąga mieszkańców Starego Kontynentu swoja egzotyką i malowniczością. Nawet dziś, gdy...
Morze Wewnętrzne